• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/badilliasireti
  • https://plus.google.com/u/0/107447275380019069089/posts
  • https://twitter.com/badilli_asireti
Takvim
Saat

Kelkit-Şiran Badıllıları

KELKİT-ŞİRAN BADILLILARI

 Türkiyenin bir çok yerinde olduğu gibi Gümüşhanede de Badıllılar yaşamaktadır.Badıllı Aşireti ananevi bir aşirettir.Badıllıların Gümüşhane yöresine Mekkeden be yüz çadırla geldikleri bilinmektedir.

Osmanlı Padişahı fermanında belirtildiği üzere Badıllıların Arap Yarımadasıdan geldiği görülmektedir.Kelkit ve Şiran bölgesine Badıllılar gelince, halk bağrına basıyor.Peygamber diyarından geldikleri için ayrı bir hürmet gösteriliyorlar.

Kelkit Şiran ve Erzincandaki Badıllıların bu bölgeye gelme tarihleri hicri 1184 tarihidir.Bu tarih Badıllıların Çimen Yaylasına gelme tarihidir.Badıllıların Çimen Yaylasına gelişleri miladi tarih olarak da 1763 yılına rastlamaktadır.Elimizde bulunan padişah fermanında kısaca şunlar anlatılmaktadır:
" Arabistan'dan hicret edip mazhariyet tarikiyle Türkiye içerisine geçip mütearrir kalıp köy be köy çadır altına girip,devlete müracaat ettiler.Şurayı devlet de Çimen Yaylağını vakf eyledi.Konar - göçerdir.İstediği yere ev de yapabilir.Köy de yapabilir.Hiçbir mani olmadığından adlarına verilmiştir. Hep Badıllı Aşireti her ne kadar varsa vakıf olunmuştur.
Mindeval,Erzincan arasında ve Kelkit ve Ali Şiran ve Alicera arasında merbut olan Badıllılara verilmiş. Manisiz bir davası ve münazarası olmayarak yedlerine verilen bu hududu,hümayunlarından birrical verilmiştir. 
Arapça yazılı olan bu ferman ,Murat Harun Reşit Han tarafından verilmiştir. Aynen yukarıda yazılı olduğu üzere Türkçe'ye çevrilmiştir."Bu fermanda beyan edildiği üzere bu tarihte Çimen Yaylasına hicret edip gelen Badıllı Aşiretidir.Çimen Yaylasına Beğdilli Aşireti gelmemiştir.

 Badıllı Aşireti Hicri 1170 yılında Mekkeden hareket ediyor.Rakkaya geliyor.Burda Collep Yaylasında kalıyor.Bu yaylada belli müddet kaldıktan sonra Urfa Suruçta kalıyorlar.Badıllıların bir kısmı kuzeye hareket etmeye devam ediyor.Bir kısmı Urfada kalıyor.Kuzeye devam eden Badıllı Aşireti Erzincana gelir.Erzincandan bir kısım Badıllılar bu gün Çimen Dağı Yaylasının bulunduğu Kelkit Şirana gelir.Bir kısmı Erzurum Kars ve Ağrı istikametine hareket eder.Bugün Karsta Ağrıda yaşayan Badıllı varlığı bu göçü doğrulamaktadır.Badıllılar için önemli dönüm noktalarından biri de Badıllılar ile Hamidiye Karyesinin Çimen Yaylağı üzerine dava görmeleridir.Bu dava belli mühlet devam eder ve sonunda 20 Zilkade 1310 tarihinde verilen temyiz kararında Çimen Yaylağının Gürleyik Köyü (Mengüt ) ve Uzunkol Köyü tüzel kişiliğinde Kelkit ,Şiran
Mindeval,Alucra ve Erzincan Refahiye ve Sivas Gölovada yaşayan Badıllı Aşireti mensuplarına ait olduğu karar bağlanmış ve Çimen Yaylağının sınırları çizilmiştir.Kelkit-Şiranda yaşayan Badıllılar Mengüt Köyünden gitmedir Zamanla otlakların yetmemesi ve hayvanların çoğalması ile ,mera alanlarının daralması Badıllıları yeni yerleşim yerleri bulmaya itmiştir.

                   

                                                    KELKİT

 

 1.Gürleyik Köyü(Mengüt) Köyü

Köyümüz 70 hanedir.Köyün kuruluş tarihi hakkında elimizde kesin bilgi yoktur 12 Zilkade 1310 tarihli Erzincan Şeri Mahkemesi'nin verdiği karara yapılan itiraz sonucunda temyiz mahkemesinde verilen kararda köyün adı Mengüt olarak geçiyor ve kadimden beri bu Çimen Yaylağı'nı Mengüt ve Uzunkol Karye'leri kullanmaktadır, denilmektedir. Buradan da anlaşılacağı üzere, bu tarihten çok önceleri kurulduğu tahmin edilmektedir. Eskilerden duyduğumuza göre köyün temelini "Keleş Çavuş"ile "Gelloğlu" adında birisi atmış.


Köyün geçim kaynakları tarım ve hayvancılığa dayanır. Kelkit'n köyleri içinde küçük ve büyükbaş hayvan en fazla bizim köydedir.Tulum peyniri köyün en önemli geçim kaynağıdır.
Köyün önü düzlüktür. Önünde çayırlar bulunmaktadır. Çimen Dağı'nın eteğinde bulunmaktadır. Köyün ön kısmında araziler vardır.Bu arazilerde arpa.buğday,yonca ,goringe(gorunga) fiy otu ekilip biçilmektedir.Bunun yanında arazinin bir kısmı da çayırlarla kaplıdır.Köyde Gümüşhane yöresinin en güzel kuşburnuları yetişmektedir. 
Köyümüz üç mahalleden oluşmaktadır.Yukarı mahalle,orta mahalle ve aşağı mahalledir.Mahallelere yerleşim kabile kabiledir.Yukarı mahallede Kotolar ve Gusseler,Çarhacılar, Etterler oturmaktadır. Orta mahallede Alibeyler,Delikanlılar,aşağı mahallede Hasan Beyler,Gırrolar ve ilbeygil(elbeygil)oturmaktadır.

Köyümüzün ismini duyuran önemli amillerden birisi de Çimen Yaylağına sahip olmasıdır . Yaylamız Türkiyenin en güzel yerlerinden biridir .Coğrafi güzelliği görülmeğe değerdir.Her yıl Çimen Yaylası bir çok insanın gelip gezdiği bir mesire alanı olarak kullanılmaktadır.Hayatında Çimen Yaylasını hiç görmemiş insanlara bu güzel yaylayı mutlaka görmelerini tavsiye ederiz.
Köyümüz Kelkite 33 Km uzaklıkta bulunmaktadır.


 2.Uzunkol Köyü

65 haneli bir köyümüzdür. Kelkit merkeze uzaklığı 50 kmdir. Batısında Gürleyik köyü, kuzeyinde Gültepe köyü, doğusunda ise Çimenli köyü yer alır. Tahminen 250 yıllık bir tarihi vardır. Çimen Dağları Yylası köyün mesire alanı olarak görülmeğe değer tabii bir güzelliğe haizdir. Tarihi kilise ve kale kalıntıları mevcuttur. Köyün ağırlıklı sülaleleri Şahin,Taşan,Kalkan,Keleş,Meral ve Macittir. Erzincan ili başta olmak üzere,önemli bir miktarda göç veren bir köyümüzdür.Mengüt köyü ile komşudur.Aynı zamanda akraba olan iki köy de denebilir.

3.Halkevi Köyü 
Köyün kuruluşu ve tarihi hakkında ayrıntılı bilgiye sahip değiliz.Bildiğimiz kadarıyla Uzunkol Köyü Badıllılarından Molla Şerifin bu köye ilk yerleşen kişi olduğudur.Bu köy de Badıllı köyüdür.Köyün muhtarı Nihat Arslandır.Köyde yaşayanların genelde soy ismi Arslandır.

                                                          Şiran 

4. Babuç Köyü 

Çimen Dağında Büyük Sosse denilen bir yere Badıllılar köy kurmuş ve orda yaşamışlar.Bilmeyenler için anlatalım .Çimen Dağının kışı ağırdır.Bu nedenle Sosse denilen yerde yaşayanlar ağır kış şartlarına dayanamamışlar.Kıştan ve tipiden acizlenmişler.Yazın Çimene erkekler köyden çayır biçmeye gitmişler.Köyde bir bekçi ile rivayet edildiği kadarıyla bir kadın kalmış.Kadın demiş ki ,kıştan canımız yandı.Bekçiye demiş ki köyü yak.Bekçi de köyü ateşe vermiş.Köy yanmış.Baş Çimenin Boğaz denilen yerinde çayır biçen köylüler ,bir bakıyorlar ki,göğe bir duman yükseldi.İçlerinden diyorlar.Eyvah köy yandı.Gelip bakıyorlar.Köy yanmış.Bakıyorlar ki artık bu köyde durmak imkansız.Köy bulup yerleşmeye yer arıyorlar.
1923 yılında cumhuriyetin kurulmasından sonra Türkiyedeki Rumlar ile Yunanistandaki Rumlar mübadele ediliyor.Bu köy boş kalıyor.Bu köye Sosseden gelen Badıllılar yerleşiyor.    BADILLILARIN YAŞADIĞI KÖYLER
Mengüt Köyü toplumundan olup,bildiğimiz ve tanıdığımız kadarıyla Kelkit Şiranın aşağıda belirtilen köylerinde Badıllılar yaşmaktadır. Gümüşhane İlinin İlçelerindeki, Erzincan ve Sivasın Çimen Dağlarına yakın bölgelerdeki Badılıların Mengüt Köyünden gittikleri bilinmektedir.

 

KELKİT

 

1.Sarışeyh Köyü
2.Söğütlü Beldesi 
3.Gültepe(İdiş Köyü)
4.Cemalli Köyü
5. Eymür Köyü
6.Eskikadı Köyü
7.Dereyüzü Köyü ( Geletürne Köyü)


   ŞİRAN

1.Ardıçlı (Aksıpert) Köyü
2.Babacan Köyü 
3.İncedere (Tamara)Köyü
4.Çakırkaya (Kalur) Köyü 
5.Arıtaş (Miyadun), Köyü 
6. Şemüg Köyü 
7.Bilgili Köyü (Öksöyüt) 
8.Kavaklıdere Köyü (Çaputlu) 
9. Ericek Köyüne (İslamtersün), 
10. Aşağı Duruçay Köyü (Aşağı Hozman),
11.Yukarı Duruçay Köyü ( Yukarı Hozman),
12. Dumanoluğu Köyü 
13.Aşağı Sadak Köyü 
14. Cender Köyü 
15. Kozağaç Köyü
16.Mertekli Köyü
17.Bolluk ( Paynik) Köyü
18.Haydürük Köyü
Bu köylere değişik tarihlerde Osmanlı Devleti zamanında birer ikişer hane olarak göç etmişlerdir.Bu köylerde yaşayan Badıllılar için Badıllı Evleri ifadesi kullanılmaktadır.Badılıların bu gün çoğunluğu Ankara ve İstanbul olmak üzere büyük şehirlere yerleşmişlerdir.

 

                                       Seferberlik yılları                          

 Erzurum’dan iki ev kaçmış Mengüt’e gelmiş.Bizim evin üstünde bir çam varmış.O gelen

insanlara çamı kesip bir ev yapmışlar.Aniden bir haber gelmiş ki,Rus geliyor kaçın.Herkes değerli eşyasını saklamış.Bütün bakır eşyaları oraya gömmüşler.Her aile öküz arabalarına göçünü yüklemiş.Hindi Göl’e çıkmışlar.Hindigöl’de iken Rus köyü basmış.Teknecük, Dumbulca’yı aşmışlar.Gölova – Suşehri istikametine doğru ilerlemişler.Kırıkkale’nin Çiçek Dağı’na gitmişler.Burada iki sene kalmışlar.

           Çiçek Dağı’nın yerlileri size burada yer verelim.Buraya yerleşin!”Buranın suyu bize acı geliyor.Biz Çimen Dağı’na gideceğiz.”Bir kısmı buraya,Gazova’ya Yerköy’e Sekülü’ye yerleşmişler.Bir kısmı da Ruslar çekilince tekrar köye geri gelmiş. Köye geldiklerinde bakmışlar ki, evler,ahırlar sapa sağlam.Rus’un komutanı köyde kalmış.Köyün etrafındaki ormanı tamamen doğramışlar Tokat Zile’eye yerleşen Badıllılar Zile’de köy kurmuşlar.Bir kısmının soyadının “Badıllıoğlu”bilinmektedir.

 Şiran’ın köylerinde seferberlik olmayan Badıllılar da vardır.Bu köylerimizden biri de tam Osmanlı – Rus Savaşı ortasında kalan Aksipert(Ardıçlı)

             Aksipert Köyü Badıllılarıdır.Bu köyde yaşayan Mehmet Kazım Yıldırım Ruslara karşı büyük bir kahramanlık örneği gösterdiğini biliyoruz.1934 ‘te çıkan Soyadı kanununda hızlı gelmek anlamında YILDIRIM soyadını almışlardır.Aksipert Köyü Badıllıları 1834 yılında Badıllı Köyü olan Mengüt Köyü’nden gitme olan  Süleyman Efendi’nin torunlarıdır.Mehmet Kazım Efendi çok iyi Rusça ve Farsça bilen bilgili ve aydın bir büyüğümüzdür.

           Aksipert Köyü’nden olan ve Mehmet Kazım Efendi’nin torunlarından olan Eğitimci İrfan Yıldırım hocamız ,Mehmet Kazım Efendi’nin savaş esnasında neler yaptığını kaleme almıştır.Bu zarif anlatımı hocamızdan dinleyelim:

           “Ruslar  Birinci  Dünya Savaşında Erzurum ve Erzincan’ı işgal ettikten sonra

Gümüşhane’nin Kelkit İlçesini alarak Şiran kasabasının Aksıpert Köyü sırtlarına gelmiştir.Köylü korku içindeyken Mehmet Kazım Yıldırım köyün bütün kadınlarını kendi büyük evine topladı yanına köyden birkaç kişi alarak ata binip Rusları yanına giderek ,Rus demir yollarını yaptığı belgelerini gösterdi . Rusça’yı  anadili gibi bildiği için  köyde sivil halka dokunmamalarını isteyerek komutanlarına gelen de savaş yapan da bir devlet dedi. Mehmet Kazım’ın üstün zekası karşısında ne yapacağını kestiremeyen komutan köyün ormanında Türk askeri olup olmadığını sordu, Mehmet Kazım yine ihtiyatlı konuşarak bilmiyorum olabilirde, olmayabilirde dedi. . Komutan emir vererek Ardıçlı Köyüne hiçbir askerin gitmemesini, köye zarar vereni Alman cephesine sürgün yapacağını söyledi. Mehmet Kazım ve yanındakiler köye döndüler.

        Erzincan ve Kelkit dolaylarında küçük gruplarla Ruslara direniş göstererek askerlerini şehit veren üç rütbeli komutanımız köyün “tepenin üstü” denilen yerinde akşam yorgun düşerek yatmıştı, sabah güneşin doğumu ile uyandıklarında Rus askerlerinin çok yakında olduğunu görürler, hemen siper alarak makineli tüfeklerini ateşlerler Rusların kaçacak  yeri yoktur yapılan vuruşmada çok sayıda düşman askeri öldürülür. Kumandanlardan ikisi tepenin üstünde Şehit olur bir tanesi kolundan vurulur, ormanın içinden Yukarı Hozman Köyüne ulaşır bir eve girerek bir bardak tereyağını eritip içtikten sonra Çipilli Babadaki Türk Ordusuna katılır.

        Rus Komutan Mehmet Kazım’ı yanına çağırtarak şöyle der eğer ormanda asker yok deseydin şimdi seni de köyünü de yok edecektim şimdi yanına birkaç kişi al ve kahraman komutanlarınızın cenazelerini gömün.

       Mehmet Kazım yanına birkaç adam alarak  Şehitlerin olduğu tepeye gider,büyük

oğlu Mustafa onların peşinden gizlice gitmektedir, henüz on yaşında bir çocuktur.Kendisinin bana anlattıklarına göre yolda çok sayıda Rus askeri ölülerin yanından geçmiş,vurulan bir askerin mavzer tüfeğini ağaçların arasına saklamış , iki şehidimiz de kafasından isabet almış, onları defnettikten sonra köye gelmişler.Mustafa arkalarından gelirken çaldığı Rus tüfeğini ağaçların arasından gizlice köye getirerek saklamış. Tüfek halen yakın zamana kadar durmaktaydı bende gördüm. 

       Rus ordusu “Çipilli Baba’da” bulunan Türk ordusuyla yakın savaşa girmeyi göze alamaz  on sekiz ay Aksıpert  Köyünde çakılı olarak kalır.Rusların yanlarında Ermenilerde bulunmaktadır.Mehmet Kazım’ın kardeşi Mahmut Çavuşun Balkan Savaşlarında çok kahramanlık yaptığını omzundan yaralanarak gazi olduğunu öğrenince Mahmut Çavuşu köyden alırlar öldürmek üzere götürürler,durumu duyan Mehmet Kazım hemen arkalarından yetişir,Rusya’dan getirdiği köstekli altın cep saatini vererek kardeşini kurtarır.

      Rus komutan bir gün Mehmet Kazım’ı yanına çağırtarak arka taraflarda yol yaptırmasını ister, Mehmet Kazım köylerden para ile çalışacak adam toplar yolları yaptırır.Bu sıralarda daha sonra evleneceği  Hınzırı Köyü’nden Seher hanımla tanışır işgalden sonra üçünçü eşi olarak alır.Mehmet Kazım Köyden ayrılınca Köye bir gün Rus askerleri gelir, bir genç kıza laf atar, kız askerlerin ne demek istediğini bilmez ama  köpeği yallamak manasına gelecek ve onları kızdıracak hareket yapar, askerler kızı kovalar kız kaçarken yakalanacağını anlayınca evin damından atlayarak intihar eder.

      Aksıpert Köyünün karşısında bulunan İslamtersün  Köyüne yine bir gün birkaç Rus askeri gider. Badıllı  Ali Hocanın evini basarak kitaplarını yere atar.  “Tanrı’nız gelsin sizi kurtarsın”, diye dinimize hakaret ederler, durumu izleyen deli dolu bir kişi baltayı çekerek Rus askerlerine kafa tutar onları köyden kovar ancak birkaç gün sonra kalabalık ve silahlı gelen Ruslar adamı götürürler akıbetinden haber alınmaz. Yine Aksıpert Köyünün arka tarafında bulunan Eleç Köyüne (Söyütlü)  bir  manga  Rus askeri gider, aynı köyden babayiğit Ali boyundurukla hepsini döver, Köyden giden askerler bu defa iki manga gelerek Ali’yi yakalar Kağnı arabasının arkasına ayaklarından bağlayarak sürüklerler döverek şehit ederler. Düşmanın yüzü soğuktur, Allah bu millete bir daha bu tür olayları yaşatmasın.  

  Evet değerli İrfan YILDIRIM hocamızın tatlı üslubuyla Mehmet Kazım Efendinin yaptığı kahramanlıkları dinledik.Gerçekten hocamızın da buyurduğu gibi Allah o günleri bir daha aziz milletimize yaşatmasın.     

      Seferberlik anıları köyde sürekli anlatılır.Nerelerde kaldıklarını odaalrda hep anlatırlar.Akrabalarının bir kısımlarının gidilen yerlerde kaldıkları ve geri dönmedikleri söylerler..Rus Harbi’nde manevi güçlerin de savaşa katıldığı hep söylenir,durur.Mengütlü İsmail Akar Edirne Uzunköprü’de askerliğini yapar.Asker arazi olunca yanına ihtiyar ve ak sakallı bir amca yaklaşır.Aralarında şöyle bir diyalog yaşanır:

 

- "Sen nerelisin?

- Ben de dedim ki,Gümüşhaneliyim.

- Gümüşhane’nin neresindensin?

- Kelkit’in Mengüt köyü’ndenim.

- Sana bir yer sorsam tanır mısın?

- Güzeltepeyi Bilir misin?

- Bilmiyorum.

- Eymür’ü tanır mısın?

 - Evet

 - İşte Eymür’ün başı Güzel tepedir."

      Ruslar bizi Kars’tan sürdü,oraya kadar getirdi.Dereye aşağı kanın cestleri sürüdüğünü iyi bilirim.Rus’un komutanı Çilhoroz’dan bakarmış ki,Güzel tepeden Çilhoroz’a öyle mermi atılırmış ki,vurdun mu etrafı tahrip edip götürürmüş. Güzel Tepe ziyarettir.Buradan yeşil başlılar çıkmış Ruslara bomba yağdırıyorlarmış. Balıkhisar’ın altında Bir Türk gencini Rus askerleri yakalamışlar,dövüyorlar.Rus komutan görmüş.Onu bana getirin.getirmişler.

- Demiş ki tamam. Siz gidebilirsiniz.

- Sormuş Rus Komutan (Kazak Asıllı) Sen Türk değil misin?

- Türk’üm ,kaçamadım.

- Rus Komutan demiş ki,sana bir mektup versem,Türk komutana götürür müsün?

        Demiş ki,ben iyi yüzme bilirim.Balıkhisar’ın etrafı tel örgülerle çevrili,telin altından geçerim.mektubu naylon poşete sarıyor.Atlıyor çaya karşıya geçiyor.Suyun karşı yakasına geçince Türk askerleri yakalıyor.delikanlı ellerini havaya kaldırıyor.Teslimim diyor.Beni Türk komutana götürün!

          Mektuba yazmış ki,Rus komutan,ben yarın filan saatte askere hücum derim.Sen askere mevzi aldırırsın. Öyle Rus askeri kırılmış ki,deniz dalgası gibi arkası geleceği yok. Rusya’da Bolşevik ihtilali olunca Rus ordusunun içi karışıyor.Ruslar çekiliyor.

         Bu hikayeyi anlattıktan sonra yaşlı adam uzaklaşıyor.Bu gün de Eymür Köyü’nün başında bulunan Güzeltepe ziyaret olarak bilinir.Halk arasında “Ağ Güney” denir.

         


Yorumlar - Yorum Yaz


Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam48
Toplam Ziyaret122694
Hava Durumu
Anlık
Yarın
35° 39° 25°
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar5.99026.0142
Euro6.82196.8493
Site Haritası
Badıllı Gençlik Platformu